Kurdowie w Turcji

21 listopad 2011.

122
com_content.article
(7 razy zagłosowano, średnia ocena 4.00 na 5)
Kurdowie w Turcji4.00 out of 50 based on 7 voters.


Kurdowie są ludem indoeuropejskim. Ich język należy do grupy języków irańskich. Zamieszkują przede wszystkim górzystą krainę w południowo-zachodniej Azji, zwaną Kurdystanem.

Turcja | Flaga Kurdystanu
Turcja | Flaga Kurdystanu (by wgauthier )

Tereny Kurdystanu podzielone są między Turcję, Irak, Iran i Syrię. Mniejsze grupy Kurdów żyją także w pasie oddzielającym Armenię od Górnego Karabachu, w Afganistanie, Izraelu oraz w krajach europejskich, głównie w Niemczech, Szwecji, Francji.

W Turcji żyje najwięcej Kurdów. Ich liczbę trudno jest oszacować – mówi się o 8-9 mln, ale pojawiają się również liczby rzędu 12, a nawet 20 mln. Zamieszkują głównie wschodnią i południowo-wschodnią Anatolię.

Pochodzenie Kurdów

Korzenie Kurdów sięgają starożytności. Ich przodkami mogą być Medowie, a za początek dziejów Kurdów wielu historyków uznaje zdobycie Niniwy przez Medów w 612 r. p.n.e.

Nazwa „Kurdowie” po raz pierwszy pojawiła się w XI w., kiedy to tereny przez nich zamieszkałe zostały podbite przez Seldżuków. Najsłynniejszym Kurdem w dziejach był Salah ad-Din (Saladyn) – zdobywca Jerozolimy.

Od XVI w. większość Kurdów zamieszkiwała tereny Imperium Osmańskiego.

Większość Kurdów wyznaje islam – sunnicki lub alewizm. Są wśród nich też wyznawcy jezydyzmu oraz chrześcijaństwa.

Walka o własne państwo

Pierwsze powstania kurdyjskie w Imperium Osmańskim miały miejsce w latach 1826-1885. W czasie rządów młodotureckich Kurdowie utworzyli Kurdyjski Komitet Narodowy (1908 r.).

Podczas I wojny światowej władze wykorzystały antagonizmy kurdyjsko-ormiańskie do walki z Ormianami.

Po I wojnie światowej Ententa podzieliła Turcję na strefy okupacyjne i zadeklarowała utworzenie niepodległego Kurdystanu. Odkrycie złóż ropy w północnym Iraku spowodowało jednak zaniechanie tego pomysłu i podział ziem Kurdystanu przez państwa Ententy. Tereny irackie dostały się Wielkiej Brytanii, syryjskie – Francji, a anatolijskie – Turcji.

W Turcji kemalistowskiej Kurdów uznano za część narodu tureckiego i nadano im miano „Turków górskich”. Zakazano posługiwania się językiem kurdyjskim oraz obchodzenia irańskiego święta nowego roku (21 marca), u Kurdów zwanego Newroz. Kurdowie odpowiedzieli serią powstań, a władze w rezultacie prowadziły politykę przesiedleń.

Turcja | Malowniczy, górzysty Kurdystan
Turcja | Malowniczy, górzysty Kurdystan (by kurdistan4all )

W 1978 r. Abdullah Öcalan założył Partię Pracujących Kurdystanu (PKK) o ideologii rewolucyjno-socjalistyczno-narodowej. W 1984 r. partia rozpoczęła walkę z władzami tureckimi. W 1997 r. Ministerstwo Spraw Zagranicznych USA uznało ją za jedną z 30 głównych organizacji terrorystycznych na świecie. W ciągu 16 lat członkowie PKK spowodowali śmierć ok. 30 tys. osób, w tym wielu cywilów.

W 1999 r. aresztowano Öcalana, a sąd turecki skazał go na karę śmierci. Wyrok ten zamieniono później na dożywocie. Po aresztowaniu lidera PKK znacznie osłabła.

Sytuacja obecna

Inaczej niż w Iraku, w Turcji Kurdowie nie uzyskali autonomii. W obliczu starań o członkostwo w UE władze tureckie złagodziły jednak politykę wobec tego narodu.

W 2001 r. zniesiono zakaz używania języka kurdyjskiego. W 2009 r. otwarto pierwsze na terenie Turcji radio i telewizję w języku kurdyjskim.

Poza kwestiami polityczno-ideologicznymi (działaniami, które mogą zostać zinterpretowane jako „zagrażające bezpieczeństwu państwa”) nie można mówić o prześladowaniach ludności kurdyjskiej. W wielu miastach można kupić np. książki w języku kurdyjskim.

Używamy informacji zapisanych za pomocą cookies i podobnych technologii, w celach reklamowych i statystycznych. Pliki cookies są zapisane w pamięci Twojej przeglądarki. W przeglądarce internetowej możesz zmienić ustawienia dotyczące cookies. Dowiedz się więcej o naszej polityce plików cookies. Zamknij EU Cookie Directive Module Information